Είμαστε πολύ απασχολημένοι για να απολαύσουμε τη ζωή;
«Πώς είναι τα πράγματα;» ρώτησε ένας φίλος. «Είμαι απασχολημένος, αλλά θα πάρω λίγο χρόνο για να χαλαρώσω όταν τα πράγματα ηρεμήσουν», απάντησα. Πρόσφατα έπιασα τον εαυτό μου να δίνει μια παραλλαγή αυτής της απάντησης κάθε φορά που με ρωτούσαν πώς τα πήγαινα. «Τόση πολλή δουλειά, αλλά ελπίζουμε ότι θα είναι καλύτερα την επόμενη εβδομάδα». Το να είμαστε απασχολημένοι όλη την ώρα μπορεί να μας δώσει μια ψευδαίσθηση παραγωγικότητας που μπορεί να φαίνεται καθησυχαστική, αλλά δεν υπάρχει κίνδυνος να είμαστε πολύ απασχολημένοι για να απολαύσουμε τη ζωή;
Για μερικούς ανθρώπους, το να είναι απασχολημένοι δυστυχώς δεν αποτελεί επιλογή. Φοιτητές που εργάζονται με μερική απασχόληση για να πληρώσουν για τις σπουδές τους, γονείς με δύο δουλειές μόνο και μόνο για να παραμείνουν στη ζωή - δεν έχουν όλοι την πολυτέλεια να διαχειρίζονται το χρόνο τους με τον τρόπο που θεωρούν κατάλληλο. Αλλά πολλοί άνθρωποι έχουν αυτή την ευελιξία, και όμως σπεύδουν από το ένα έργο στο άλλο χωρίς ποτέ να κάνουν ένα βήμα πίσω για να ρωτήσουν: απολαμβάνω πραγματικά κάτι από αυτά; Ή μήπως αυτά τα καθήκοντα με κάνουν πραγματικά πολύ απασχολημένο για να απολαύσω τη ζωή;
Η έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι τείνουν να κάνουν ό, τι χρειάζεται για να παραμείνουν απασχολημένοι, ακόμα κι αν η δραστηριότητα τους φαίνεται χωρίς νόημα. Ο Δρ Brené Brown από το Πανεπιστήμιο του Χιούστον περιγράφει το να είμαστε «τρελά απασχολημένοι» ως μια στρατηγική που χρησιμοποιούμε για να αποφύγουμε να αντιμετωπίσουμε την αλήθεια της ζωής μας.
Φοβόμαστε την αδράνεια, επειδή η διακοπή θα σήμαινε ότι πρέπει πραγματικά να σκεφτούμε τι θέλουμε από τη ζωή και τι έχουμε σήμερα.
Το να είσαι απασχολημένος είναι ένας αμυντικός μηχανισμός. Είναι ένας τρόπος να αποφύγεις απλώς να είσαι. Έχοντας ευθύνες, προθεσμίες, μια μεγάλη λίστα εργασιών... Η υπερφόρτωση των αισθήσεών μας μπορεί να μας κάνει να πιστέψουμε ότι κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση, ή τουλάχιστον προς μια κατεύθυνση. Αλλά ο συνεχής κύκλος των εργασιών που αντιμετωπίζουμε χωρίς ποτέ να σκεφτόμαστε συχνά μας αφήνει στάσιμους. Ποιος κοιτάζει με υπερηφάνεια πίσω στις παλιές λίστες υποχρεώσεων στο τέλος του έτους και σκέφτεται: «Ουάου, αντιμετώπισα τόσα πολλά καθήκοντα φέτος»;
Αντί να μετράμε την πρόοδο με βάση την ποσότητα της εργασίας που παράγουμε, θα πρέπει να εξετάζουμε την ποιότητα της εργασίας μας. Όχι μόνο η ποιότητα της παραγωγής, όπως συνήθως μετράται από εξωτερικά σχεδιασμένες μετρήσεις, αλλά η ποιότητα του αντίκτυπου που έχει στην ψυχική και σωματική μας ευεξία. «Το έργο ήταν πνευματικά διεγερτικό, έμαθα κάτι νέο, με βοήθησε να καλλιεργήσω την περιέργειά μου, μου έδωσε την ευκαιρία να συνδεθώ με ενδιαφέροντες ανθρώπους;» είναι λογικές ερωτήσεις που πρέπει να κάνουμε όταν η εργασία αντιπροσωπεύει ένα τόσο τεράστιο κομμάτι της ζωής μας.
«Δεν μπορείς να μπεις στο ίδιο ποτάμι δύο φορές, γιατί άλλα νερά ρέουν συνεχώς», υποτίθεται ότι είπε ο Ηράκλειτος. Ο χρόνος είναι σαν ποτάμι. Αν είστε πολύ απασχολημένοι για να απολαύσετε τη ζωή – πολύ απασχολημένοι για να περάσετε χρόνο με τους φίλους και την οικογένειά σας, πολύ απασχολημένοι για να μάθετε πώς να ζωγραφίζετε ή να παίζετε κιθάρα, πολύ απασχολημένοι για να πάτε σε αυτή την πεζοπορία, πολύ απασχολημένοι για να μαγειρέψετε κάτι ωραίο για τον εαυτό σας – αυτές οι στιγμές θα φύγουν και ποτέ δεν θα πάρετε αυτόν τον χρόνο πίσω.
Μπορεί να νομίζετε ότι είναι πολύ αργά. Δεν είναι. Όπως πολλοί άνθρωποι, προσωπικά βιώνω άγχος χρόνου - την επαναλαμβανόμενη σκέψη ότι είναι πολύ αργά για να ξεκινήσετε ή να ολοκληρώσετε κάτι νέο - αλλά η πραγματικότητα είναι ότι πιθανότατα έχετε ακόμα πολλά χρόνια μπροστά σας. Ο καθορισμός του τι σημαίνει «χρόνος που ξοδεύεται καλά» για εσάς και η δημιουργία χώρου για αυτές τις στιγμές είναι ένα από τα μεγαλύτερα δώρα που μπορείτε να κάνετε στον μελλοντικό σας εαυτό.
Την επόμενη φορά που θα σκεφτείτε να μάθετε κάτι νέο ή ένας φίλος σας ρωτήσει αν θέλετε να κάνετε κάτι μαζί ή να συνομιλήσετε και η αυτόματη απάντησή σας είναι: «Είμαι πολύ απασχολημένος», αφιερώστε λίγα λεπτά για να σκεφτείτε πραγματικά αν είστε πραγματικά πολύ απασχολημένοι και, αν συμβαίνει αυτό, αν αυτή η απασχόληση είναι πιο πολύτιμη για εσάς μακροπρόθεσμα από το να μάθετε κάτι νέο ή να περάσετε χρόνο με τον φίλο σας.
Ίσως στην πραγματικότητα περνάτε από μια προσωρινή φάση όπου εργάζεστε σε ένα συναρπαστικό αλλά απαιτητικό έργο - και αυτό είναι εντάξει. Τέτοιες δραστηριότητες για τις οποίες αισθάνεστε εξαιρετικά παθιασμένοι στην πραγματικότητα σας καλλιεργούν. Αλλά αν το «είμαι πολύ απασχολημένος» γίνεται μια επαναλαμβανόμενη απάντησή σας, ίσως θελήσετε να εξετάσετε αν είναι δυνατόν να είστε τόσο ενθουσιασμένοι για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα.
Και πάλι, αν συμβαίνει αυτό, τυχεροί – το πρόβλημα είναι ότι συνήθως δεν αφιερώνουμε καν χρόνο για να εξετάσουμε την εναλλακτική λύση, η οποία είναι ότι μουδιάζουμε το μυαλό μας με τη δουλειά. Το να είσαι απασχολημένος με συναρπαστική δουλειά είναι καλό. Το να είσαι πολύ απασχολημένος για να απολαύσεις τη ζωή, να περνάς χρόνο με τους ανθρώπους που αγαπάς και να εξερευνάς το πλήρες δυναμικό σου δεν είναι. Εάν ανήκετε στους ανθρώπους που έχουν επιλογή, σκεφτείτε να αξιοποιήσετε στο έπακρο την τυχερή σας κατάσταση.